Yedi Adımda Yedekleme Rehberi

Harici Diske Yedek Almak Yeterli mi?

Tek bir harici disk, veri güvenliği için yeterli değildir. Disk arızalanabilir, kaybolabilir veya bilgisayara bağlı kaldığında fidye yazılımından etkilenebilir. Ayrıca yangın, su baskını ve hırsızlık gibi fiziksel risklere karşı koruma sağlamaz.

Güvenli bir yapıda verilerin birden fazla kopyası bulunmalı; kopyalardan biri farklı bir ortamda, diğeri ise şirket dışında veya bulutta saklanmalıdır. Harici disk kullanılacaksa yedekleme sonrasında cihaz sistemden ayrılmalıdır.

Bulut Depolama ile Gerçek Yedekleme Arasındaki Fark Nedir?

OneDrive, Google Drive ve Dropbox gibi hizmetler öncelikle dosya saklama ve senkronizasyon amacıyla kullanılır. Bir dosya yanlışlıkla silindiğinde, bozulduğunda veya fidye yazılımıyla şifrelendiğinde bu değişiklik diğer cihazlara da aktarılabilir.

Gerçek yedekleme sistemi ise:

• Verilerin farklı tarihlerdeki sürümlerini saklar.
• Silinen veya bozulan dosyaların geri alınmasını sağlar.
• Yedekleri üretim sisteminden ayrı tutar.
• İşlem sonuçlarını takip eder ve hata durumunda bildirim gönderir.
• Belirli aralıklarla geri yükleme testi yapılmasına imkân verir.

Kısacası, senkronizasyon erişimi kolaylaştırır; yedekleme ise veri kaybından sonra geri dönüş sağlar.

Sunucu ve Muhasebe Programı Verileri Nasıl Korunmalı?

Sunucu ve muhasebe programlarında yalnızca klasörlerin kopyalanması yeterli olmayabilir. Programın veri tabanı, ayarları, lisans bilgileri ve gerekli sistem bileşenleri birlikte korunmalıdır.

Önerilen yapı:

• Günlük otomatik veri tabanı yedeği
• Sunucunun düzenli sistem veya imaj yedeği
• Yerel ortamda hızlı geri dönüş kopyası
• Şirket dışında veya bulutta ikinci yedek
• Değiştirilemeyen ya da çevrimdışı yedek kopyası
• Düzenli geri yükleme testi

Özellikle SQL tabanlı programlarda, veri tabanı çalışırken bilinçsizce dosya kopyalamak tutarsız veya kullanılamayan yedekler oluşturabilir. Yedekleme, kullanılan yazılım ve veri tabanına uygun yöntemle yapılmalıdır.

Microsoft 365, OneDrive ve E-postalar Ayrıca Yedeklenmeli mi?

Evet. Microsoft 365 altyapıyı çalışır durumda tutar ancak kullanıcı hatası, toplu silme, hesap ele geçirilmesi veya zararlı senkronizasyon gibi her senaryoda istenen tarihe geri dönüşü garanti eden bağımsız bir yedekleme sistemi değildir.

Kritik işletme verileri için şu alanların ayrıca yedeklenmesi değerlendirilmelidir:

• Exchange Online e-postaları
• OneDrive dosyaları
• SharePoint dokümanları
• Teams üzerinden paylaşılan dosyalar

Bağımsız Microsoft 365 yedeği, verileri kullanıcı hesabından ve ana platformdan ayrı bir ortamda saklayarak riski azaltır.

Yedeklerin Çalışıp Çalışmadığı Nasıl Kontrol Edilir?

Yedekleme yazılımında “başarılı” mesajı görülmesi tek başına yeterli değildir. Bir yedeğin gerçek değeri, ihtiyaç anında geri yüklenebilmesiyle ölçülür.

Kontrol sürecinde:

• Günlük yedekleme raporları incelenmeli.
• Başarısız işlemler için otomatik uyarı alınmalı.
• Yedeklenen veri miktarındaki anormal değişiklikler kontrol edilmeli.
• Örnek dosyalar düzenli olarak geri yüklenmeli.
• Sunucu ve veri tabanı yedekleri test ortamında açılmalı.
• Kurtarma işleminin ne kadar sürdüğü ölçülmelidir.

Yedek almak kadar, geri dönüşü düzenli olarak test etmek de zorunludur.

Küçük İşletmeler İçin Uygun Yedekleme Sistemi Nasıl Seçilir?

Sistem yalnızca fiyatına veya depolama kapasitesine göre seçilmemelidir. Önce hangi verilerin kritik olduğu ve işletmenin ne kadar veri kaybını kabul edebileceği belirlenmelidir.

Seçim sırasında şu sorular cevaplanmalıdır:

• Hangi cihazlar ve programlar yedeklenecek?
• Veriler ne sıklıkla değişiyor?
• Kaç saatlik veri kaybı kabul edilebilir?
• Sistem ne kadar sürede yeniden çalışmalı?
• Yedekler kaç ay veya yıl saklanmalı?
• Veriler şirket dışında tutuluyor mu?
• Yedekleme hataları takip ediliyor mu?
• Geri yükleme testleri yapılıyor mu?

Küçük işletmeler için genellikle otomatik çalışan yerel ve bulut yedeklemenin birlikte kullanıldığı, merkezi olarak izlenebilen bir sistem daha güvenlidir.

Veri Kaybı Yaşandığında Ne Kadar Sürede Geri Dönülebilir?

Bu süre herkeste aynı değildir. Veri miktarı, internet hızı, sunucu donanımı, yedeğin bulunduğu yer ve kullanılacak kurtarma yöntemi süreyi doğrudan etkiler.

Sadece dosya geri yükleme işlemi dakikalar içinde tamamlanabilirken, arızalanan bir sunucunun tamamen yeniden kurulması saatler veya günler sürebilir. Bu nedenle yedekleme planında iki hedef önceden belirlenmelidir:

• Kabul edilebilir veri kaybı: En fazla kaç saatlik veri kaybedilebilir?
• Kabul edilebilir kesinti: Sistem en geç ne kadar sürede yeniden çalışmalıdır?

Gerçekçi geri dönüş süresi ancak test yapılarak ölçülebilir. Test edilmemiş bir yedekleme sisteminin kurtarma süresi bilinmiyor demektir.